Lezing door Jan Edward Craanen, voormalig Nederland ambassadeur in Argentinië.
Tot 1950 behoorde Argentinië tot de tien rijkste landen ter wereld. Hoe kon dat eens welvarende land waar Koningin Máxima werd geboren en opgroeide in de afgelopen zeventig jaar zo diep vallen?

Craanen was Nederlands ambassadeur in Argentinië rond de eeuwwisseling toen in Nederland de discussie losbarstte over het verleden van de vader van Máxima en de misdaden van de militaire dictatuur. Klopte het zwart-wit beeld  van schuldige militairen tegenover vreedzame, weerloze slachtoffers wier enige “misdaad” was dat ze het hart op de juiste plaats droegen door op te komen voor arme mensen in sloppenwijken? Wat ging er aan de militaire staatsgreep vooraf? Hoe wordt een samenleving broedplaats van haat en geweld?

In zijn boek ‘Ooit hadden we een vaderland’ gaat hij op zoek naar de intrigerende politieke en economische decadentie en de maatschappelijke polarisatie in Argentinië. De zoektocht leidt onvermijdelijk naar de populistische politicus Juan Domingo Perón die decennialang het politieke toneel in Argentinië beheerste en met zijn opzwepende retoriek de Argentijnen tegen elkaar opzette. De tegenstellingen werden in de jaren zestig onder invloed van de Cubaanse revolutie nog verder op scherp gesteld door marxistische en peronistische guerrillagroepen.

In zijn lezing schetst Craanen hoe een cocktail van populisme en terreur – ingrediënten die ook heden te dage in de wereld weer de kop opsteken – een land te gronde kunnen richten en in Argentinië een geweldsspiraal in gang konden zetten die culmineerde in de staatsterreur van de militaire dictatuur.